Ajan Tasarım Şablonu

Bu şablon ne için kullanılır?

Ajan Tasarım Şablonu, “burada bir ajan kullanalım” gibi genel bir fikirden çıkıp daha somut bir tasarım konuşmasına geçmeyi sağlar. Ajan neden var, ne zaman devreye girer, hangi bilgilere ihtiyaç duyar ve hangi noktada durmalıdır gibi soruları görünür hale getirir.

Özellikle yapay zekayı genel bir yardımcı araç olarak değil, iş akışının aktif bir parçası olarak ele almak isteyen ekipler için faydalıdır.

Kimler kullanmalı?

• Ajan destekli iş akışı planlayan dönüşüm liderleri.
• Yeni bir iç hizmet tasarlayan ürün ve operasyon yöneticileri.
• Bağımlılıkları, entegrasyonları ve sınırları netleştiren kurumsal mimarlar.
• Tasarım ya da uygulama atölyesine hazırlanan teslimat ekipleri.

Şablonun içinde neler var?

• Amaç: ajanın neden var olduğu.
• Tetikleyiciler: hangi olay veya sinyallerle devreye girdiği.
• Girdiler: ihtiyaç duyduğu veri, talep ve bağlam.
• İşleyiş: tek başına ya da insanlarla birlikte hangi adımları yürüttüğü.
• Temas noktaları: bağlandığı sistemler, ekipler, araçlar veya API’ler.
• Bilgi ve durum: neyi bilmesi, hatırlaması ya da takip etmesi gerektiği.
• Yetkiler: neyi analiz edebileceği, üretebileceği, yönlendirebileceği ya da yürütebileceği.
• Çıktı ve başarı ölçütleri: ne ürettiği ve sonucun nasıl değerlendirildiği.

Nasıl kullanılmalı?

1. Geniş bir hedefle değil, tek ve somut bir iş akışıyla başlayın.
2. Şablonu hem iş hem teknik sahiplerin birlikte olduğu bir oturumda doldurun.
3. Sadece ajanın ne yapacağını değil, neyi yapmaması gerektiğini de tartışın.
4. Tamamlanan çıktıyı mimari, yönetişim ve uygulama planlamasının girdisi haline getirin.

Ne zaman kullanılmalı?

• Yeni bir YZ ajanı tasarlanırken.
• Paydaşların ajanın rolü ya da yetkisi konusunda farklı varsayımları varsa.
• Uygulamadan önce insan onayı gerektiren sınırları netleştirmek isteniyorsa.

Ne zaman kullanılmamalı?

• Yapılan iş yalnızca tek adımlı bir otomasyon ya da basit bir istem ise.
• Sahiplik, politika ve süreç soruları henüz tamamen belirsizse.
• Amaç iş akışı tasarımı değil, yalnızca tedarikçi karşılaştırmasıysa.

Beklenen iş sonucu

Daha net tanımlanmış bir ajan, yeniden işi azaltır, yönetişim belirsizliğini düşürür ve fikirden uygulamaya geçişi daha sağlıklı hale getirir. Atölye kalitesi de artar; çünkü konuşma araçlardan çıkıp gerçek işleyiş tasarımına gelir.

PDF sürümü

Düzenlenebilir kaynak Canva, çalışma sayfası ya da kolaylaştırma materyali olarak bulunabilir. Bu sayfada ise kısa formu doldurduktan hemen sonra PDF indirme bağlantısı açılır.

Atölyede sorulabilecek temel soru

Bu şablonu; “ajanı ne tetikler, hangi sistemlere dokunur, hangi çıktıyı üretir ve hangi noktada insan sorumluluğu devreye girer?” gibi soruları yanıtlamak için kullanın.